از ايران هياتي به همراه وزير فرهنگ و
ارشاد اسلامي در كنگره شركت خواهند كرد .به علاوه ويژه نامه اي از
فصلنامه نامه پارسي كه در بردارنده 17 مقاله پژوهشگران در باره ناصر
خسرو است و زير نظر دكتر مهدي محقق تهيه شده از سوي شوراي گسترش زبان و
ادبيات فارسي در اين كنگره توزيع خواهد شد.گفتني است كه اين كنگره در
سال آينده در تهران و لندن برگزار خواهد شد
موسسه مطالعات اسماعيليه كنگره
بزرگداشت ناصرخسرو قبادياني شاعر و حكيم ايراني را همزمان با
استقلال تاجيكستان در شهر دوشنبه در روز 13 شهريور 82 برگزار مي
كند.در روز نخست اين كنگره سه روزه كه ناصرخسروشناسان سراسر جهان
در آن شركت دارند مهمانان از شهر قباديان زادگاه اين شاعر ديدن
خواهند كرد سپس در روزهاي بعد مقالات خود را ارايه خواهند داد.
ادبيات مردم
ترانه : در مآخذ قديم مربوط به زبان فارسي، دوبيتيها (ترانهها) و اشعاري كه به گويشهاي محلي ايران و با آهنگ خاصي سروده شدهاند را «فهلويات» ناميدهاند و كلمه «فهلويات» جمع «فهلوي» و معرّب پهلوي است. «فهلويات» عبارت از اشعار و دوبيتيهايي است كه منسوب به شهرهاي فلّه يا پهله يعني قسمتي از شهرهاي بخش مركزي و شمال و غرب ايران بوده است كه احتمالاً گويش آنها پهلوي يا با آن زبان خويشاوند بوده است.
ترانهها، ده هجايي و شامل دو مصراعاند و هر مصراع نيز به دو جزء پنج هجايي بخش ميشود و وقف هميشه و در همه حال، پس از هجاي پنجم يعني در وسط مصراع است. دوبيتيها، چهاربيتيها (دركرمان)، باياتيها (در آذربايجان)، شروه و شلوه (در بوشهر)، فريادها (در خراسان)، بن و يا «بند» (در مازندران) رايج است. ترانههاي عاميانه از نظر تقسيمبندي موضوعي به دستههايي تقسيم ميشوند كه عبارتند از:
1. ترانههاي بازي : مثل «اتل، متل، توتوله». اين بازي در شهرهاي مختلف ايران با روايات گوناگون اجرا ميشود.
2. ترانههاي شادي و سرور: اين ترانهها كه به ويژه، در مجالس سرور و نشاط خوانده ميشوند، حاوي مضمونهاي گوناگون طنز و انتقاد اجتماعي و فردي هستند.
3. ترانههاي نوروزي : از مشهورترين ترانههاي شادي و سرور؛ ترانهها و اشعاري است كه در آستانه فرا رسيدن نوروز ميخوانند. خوانندگان اين ترانهها را «حاجي فيروز» ميگفتهاند، در دهههاي اخير «آتشافروز» ميخوانند.
4. ترانههاي دعا و نياز : گونه ديگري از ترانههاي عاميانه، حالت دعا واستغاثه دارد. محتواي اين ترانهها، از باورهايي شامل اين جنبههاست: براي خواستن چيزي، مانند «خورشيد خانم آفتاب كن»؛ دعا : براي شفاي بيماري، دعا براي دفع دشمن : «اسپند و اسپندونه».
5. عاشقانهها : اين ترانهها در زمينه عواطف عاشقانه است و بيانگر احساسات و عواطف انساني در قبال حوادث زندگي.
6. ترانههايي كه هنگام كار خوانده ميشوند و دامنه وسيعي دارند. نمونههاي فراواني از آنها در ميان كارگران كشاورزي (شاليكاران و وجينكاران شمال) رايج است. اين گونه آواها، فضاي كار را از يكنواختي و جمود نجات ميبخشد و خستگي و رنج توانفرساي كار را تسكين ميدهد.
7. ترانههاي لالايي و نوازش : اين دسته از ترانهها را غالباً مادر، براي خواباندن كودك ميخواند و در واقع زمزمه ميكند. اين گونه ترانهها مشهورترين نوع است و روايات گوناگوني از آنها وجود دارد.
8. كوچه باغيها: به ترانههاي عاميانه بايد كوچه باغي را نيز افزود. «كوچه باغي»، غزلوارههاي عاميانه براي خواندن در پردههاي...
