|
|
|
|
موضوع: آموزش زبان فارسي |
20/10/1384 |
|
|
|
|
|
| |
آموزش زبان فارسي - پاياننامههاي آموزش زبان فارسي - آموزش زبان فارسي به خارجيان |
|
|
|
|
| |
محمدامين ناصح 1
|
|
|
|
|
| |
برگرفته از: نامه پارسي تابستان 84 |
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
|
| |
پاياننامههاي آموزش زبان فارسي به خارجيان
(1350ـ1383)
چكيده
هرگونه پژوهشي نيازمند شناخت موضوع و منابع مربوط به آن است. انجام تحقيقات اصيل بدون دستيابي به منابع كتابشناختي، از جمله كتابشناسيهاي موضوعي، غيرممكن است. دسترسي به نتايج تحقيقات انجام شده، ضمن پويايي و تكامل پروژههاي مطالعاتي، زمينه را براي استفادة صحيح از اين منابع فراهم ميآورد و سطح پژوهشهاي علمي را ارتقا ميبخشد. پاياننامههاي تحصيلي ــ به عنوان شاخص تحقيقات علمي دانشگاهي ــ با تمام اهميتي كه در پيشبرد تحقيقات نظري و كاربردي دارند، به دليل نبودِ يك نظام اطلاعرساني جامع غالباً ناشناخته ميمانند. مجموعه حاضر، به عنوان بخشي از نتايج يك طرح پژوهشي ميداني، بر آن است تا به معرفي 87 پاياننامة تحصيلي از دانشگاههاي دولتي و آزاد كشور در حوزه «پژوهشهاي آموزش زبان فارسي به خارجيان» بپردازد و در پايان تحليلي از يافتههاي خود ارائه نمايد.
كليد واژهها: پاياننامههاي تحصيلي، آموزش زبان فارسي به خارجيان، مهارتهاي زباني.
1. مقدمه
در باب آموزش زبان فارسي به خارجيان هنوز راه درازي نپيمودهايم. گرفتاريهاي دولت در اوايل انقلاب و جنگ تحميلي مانع از توجه مناسب به مراكز ايرانشناسي و در كل، گسترش زبان فارسي شد و در نتيجه، كرسيهاي آموزش زبان فارسي نيز بهتدريج تضعيف شدند. بسياري از فعاليتهاي ايرانشناسي حتي تا پس از جنگ تحميلي دچار بلاتكليفي بودند. به علاوه كمبود استادان باتجربه و آشنا با شيوههاي جديد آموزشي و نيز زبان خارجي، كمبود مواد آموزشي روزآمد، و همچنين كاهش رفت و آمد استادان و دانشجويان خارجي به ايران را بايد از ديگر دلايل تضعيف زبان فارسي در آن سالها عنوان نمود. متأسفانه هنوز هم اكثر مدرسان و استادان زبان و ادب فارسي، زبان خارجي نميدانند و به دنبال آن هم نميروند. به همين دليل برخي از ممالك پيشرفته، رسماً خود را از استاداني كه از سوي دولت ايران براي تدريس زبان فارسي به آنجا اعزام ميشوند، بينياز ميدانند. ادامة اين روند مي تواند در درازمدت، حوزة تسلط كشورمان را بر آموزش فارسي با مخاطره مواجه سازد.
ما اگر زبان فارسي را در داخل تقويت كنيم و جايگاه آن را تثبيت نماييم، به طور طبيعي در خارج از كشور هم جايگاه شايسته خود را خواهد يافت. ما هنوز فرهنگ لغت مناسبي كه مخصوص گويشوران ديگر زبانها باشد و نيز دستور علمي جامعي مبتني بر نظريات نوين زبانشناختي در دست نداريم. مواد آموزشي ويژه غيرفارسيزبانان و نرمافزارهاي چندرسانهاي مناسب نيز در اين زمينه بسيار محدودند.
اخيراً موضوع آموزش زبان فارسي براي كشورمان اهميت زيادي پيدا كرده است، چرا كه در حال حاضر گسترش زبان و فرهنگ فارسي در زمرة سياستهاي جدي دولت قرار دارد و از طرفي گروه بسياري از خارجيان به فراگيري اين زبان علاقهمند شدهاند، ولي ما آمادگي پاسخگويي لازم به اين استقبال جهاني را در حد كافي نداريم. هم اكنون زبان فارسي در اين بخشها طرفداراني دارد:
1. در شبهقاره هند(هند،پاكستان، و بنگلادش)؛
2. در كشورهاي ديگري كه اين زبان در آنجا داراي سنت ريشهداري است (مانند تركيه، كشورهاي عربي به ويژه مصر، كشورهاي منطقة بالكان و بالاخره چين و اندونزي)؛ 3. در كشورهاي آسياي مركزي و حوزة قفقاز، بهويژه تاجيكستان، ازبكستان و آذربايجان؛ 4. در جهان غرب و ژاپن؛ و 5. در ممالك آفريقايي. مشكلات هر يك از گروه هاي مذكور خاص خود آنهاست و براي رفعشان بايد متناسب با موقعيت هر يك برنامه ريزي و اقدام كرد.
از طرفي مهاجران ايراني كه در امريكا و اروپا سكنا گزيدهاند نيز ميتوانند در گسترش زبان فارسي نقش مؤثري ايفا كنند. توجه مضاعف به اين سرمايه، اينك بيش از پيش ضروري به نظر ميرسد. خوشبختانه در سال هاي اخير گام هاي مؤثري از سوي دولت، شوراي گسترش زبان و ادبيات فارسي، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، فرهنگستان زبان و ادب فارسي، وزارت آموزش و پرورش، و همچنين وزارت امور خارجه، برداشته شده و در زمينه تهيه مطالب آموزشي، بهويژه پس از ايجاد رشته كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي به غيرفارسيزبانان در چند دانشگاه دولتي، از ده سال گذشته به اين طرف پيشرفت چشمگيري به وجود آمده است. بخش شاياني از مطالعات اين حوزه در قالب پاياننامههاي تحصيلي به انجام رسيده است كه به دليل ضعف نظام اطلاعرساني دانشگاهي، عموماً ناشناخته مانده اند. بديهي است ناشناخته ماندن اين منابع ميتواند پيشبرد تحقيقات تخصصي در اين عرصه را با مشكل مواجه سازد.
مجموعه موضوعي حاضر، به عنوان بخشي از نتايج يك طرح پژوهشي ميداني2 به معرفي 87 عنوان پاياننامه دانشگاهي در زمينه آموزش زبان فارسي به خارجيان ميپردازد كه از نه مركز آموزش عالي دولتي و آزاد3 كشور در پنج رشته آموزش زبان فارسي، زبانشناسي همگاني، زبان و ادبيات فارسي، آموزش زبان انگليسي و روانشناسي، در فاصله زماني 1350 تا 1383 به انجام رسيدهاند. لازم به توضيح است عمده اطلاعات معرفي شده از طريق مراجعه مستقيم به مراكز دانشگاهي مورد نظر گردآوري شدهاند. با وجود اين، كليه پژوهشنامه هاي داخلي دانشگاه هاي مذكور و همچنين اطلاعات مندرج در فصلنامه هاي مركز اطلاعات و مدارك علمي ايران، با علم به محدوديت و ضعف نسبي آنها، بهدقت مورد بازبيني قرار گرفتند (ترتيب ارائه رسالهها بر مبناي محوريت موضوعي و سپس الفباي نام خانوادگي پژوهندگان است.)
2. معرفي پاياننامهها
2.1. كليات
1. ادريسي، مهدي، «بررسي وضعيت آموزش زبان فارسي به خارجيان در ايران»، به راهنمايي دكتر جليل بانان صادقيان، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه علامه طباطبايي، 1377، 112 ص.
2. بوبان، بابك، «نقش موسيقي آوازي در آموزش شعر فارسي»، به راهنمايي دكتر جليل بانان صادقيان، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه علامه طباطبايي، 1381.
3. جباري، محمدجعفر، «پژوهشي دربارة پيچيدگيهاي آموزش فارسي به غيرفارسيزبانان و طبقهبندي و ريشهيابي خطاهاي نحوي فارسيآموزان»، به راهنمايي دكتر يدالله ثمره، دكتري زبانشناسي همگاني، دانشگاه تهران، 1377، 450 ص.
4. زندي، بهمن، «زبانشناسي آموزشي و برنامهريزي آموزش فارسي به غيرفارسيزبانان (يك رويكرد نظامبنياد)»، به راهنمايي دكتر علي افخمي، دكتري زبانشناسي همگاني، دانشگاه تهران، 1377، 250 ص.
5. سلسلهسبزي، كبري، «بررسي ارتباط ميان عوامل اجتماعي ـ فرهنگي و آموزش زبان فارسي به عنوان زبان دوم»، به راهنمايي دكتر سيدمحمد ضياءحسيني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه علامه طباطبايي، 1377، 163 ص.
6. صبوري كاشاني، احمد، «آموزش زبان فارسي به عنوان زبان خارجي»، به راهنمايي دكتر عليمحمد حقشناس، كارشناسي ارشد زبانشناسي همگاني، دانشگاه تهران، 1369، 146 ص.
7. عباسلو، محمدحسن، «بررسي تأثير آموزش فرهنگ بر يادگيري زبان فارسي به عنوان زبان دوم»، به راهنمايي دكتر جليل بانان صادقيان، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه علامه طباطبايي، 1379، 152 ص.
8. علايي، پوران، «تحقيق دربارة يادگيري زبان فارسي در سطوح مختلف مدارس دوزبانه و يكزبانه»، به راهنمايي دكتر زهره سرمد، كارشناسي ارشد آموزش زبان انگليسي، دانشگاه تهران، 1353، 56 ص.
9. عظميفر، فاطمه، «تأثير استفاده از تصوير در كمك به يادگيري زبان فارسي به عنوان زبان دوم»، به راهنمايي دكتر مهدي نوروزي خياباني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه علامه طباطبايي، 1382.
10. غلامعليزاده، خسرو، «بررسي تدريس زبان فارسي از ديدگاه نظري»، به راهنمايي دكتر ابوالقاسم سهيلي، كارشناسي ارشد زبانشناسي همگاني، دانشگاه تهران، 123 ص.
11. قاسمي، محمد، «بررسي نقش و ساختار فرهنگهاي زبانآموز دوزبانه در آموزش زبان دوم/خارجي: ارائة فرهنگ نمونة فارسي ـ انگليسي براي فارسيآموزان مبتدي غيرفارسيزبان»، به راهنمايي دكتر مصطفي عاصي، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه علامه طباطبايي، 1379، 123 ص.
12. موسوي، ثريا، «بررسي راهكارهاي نظري آزمونهاي بسندگي و تهية يك آزمون بسندگي استاندارد زبان فارسي براي غيرفارسيزبانان»، به راهنمايي دكتر مرتضي يميني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شيراز، 1379، 104 ص.
13. نجوميان، پيمان، «طرح رايانهاي آموزش و يادگيري زبان فارسي براي غيرفارسيزبانان بر پاية روش چندرسانهاي و طراحي نرمافزار دازفا»، به راهنمايي دكتر مصطفي عاصي، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه علامه طباطبايي، 1378، 120 ص.
14. نقدي، سارا، «نقش رسانههاي جمعي در آموزش زبان فارسي»، به راهنمايي دكتر ويدا شقاقي، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه علامه طباطبايي، 1380.
15. Faraji Marzangoo, Soleiman, "Teaching Persian as a Foreign Language through the Communicative Approach," Supervised by Dr. M. Yamini, M.A in Teaching Persian to Non-Native Persian Speakers, Shiraz University, 2000, 76 pp.
16. Saberi, Kourosh, "The Study of Understanding Level of Non-Farsi Speakers of Social Functions of Persian Address Terms as a Second Language," Supervised by Dr. V. Shaghaghi, M.A. in Teaching Persian to Non-Native Persian Speakers, Allameh Tabataba'i University, 2002, 100 pp.
2.2. آموزش مهارتها
2.2. الف. مهارت گفتاري
17. اميني، آتوسا، «بررسي تشريفات ارتباط و نقش آن در آموزش مفاهيم گفتاري زبان فارسي»، به راهنمايي دكتر ويدا شقاقي، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شهيد بهشتي، 1378، 131 ص.
18. روزبه، اكرم، «تهيه متون گفتوگو در سطح پيشرفته»، به راهنمايي دكتر سيدمحمد ضياءحسيني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شهيد بهشتي، 1379.
19. سلمانزاده، مريم، «فعاليتهاي كلاسي در آموزش مهارت گفتوگو به فارسيزبانان»، به راهنمايي دكتر سيدمحمد ضياءحسيني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شهيد بهشتي، 1381.
20. مغتفر يگانه، انصاف، «تهيه و تدوين متون درسي براي پرورش مهارت گفتوگوي زبان فارسي به غيرفارسيزبانان»، به راهنمايي دكتر سيدمحمد ضياءحسيني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شهيد بهشتي، 1380.
2.2. ب. مهارت شنيداري
21. آل عقيل، عطيه، «تأثير فعاليتهاي پيش از شنيدن در درك متون شنيداري در سطح متوسط و پيشرفته»، به راهنمايي دكتر منصور فهيم، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه علامه طباطبايي، 1381.
22. زلفي سيستاني، فهيمه، «تهية متون درك مطلب گوش دادن براي فارسيآموزان سطح مياني»، به راهنمايي دكتر سيدمحمد ضياءحسيني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شهيد بهشتي، 1380.
23. قنادان، علي، «مقايسة ميزان كاربرد نشانگرهاي درك مطلب در ميان شنوندگان زبان فارسي به عنوان زبان اول و دوم»، به راهنمايي دكتر جليل بانان صادقيان، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه علامه طباطبايي، 1379.
24. كرمي، مريم، «بررسي راهكارهاي تدريس درك شنيداري به فارسيآموزان و استخراج اصول تهيه و به كارگيري مواد آموزشي مربوطه»، به راهنمايي دكتر مرتضي يميني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شيراز، 1381.
25. گلهداري، منيژه، «بررسي نشانههاي كلامي در زبان فارسي گفتاري و نقش آنها در درك مطلب شنيداري زبانآموزان غيرفارسي زبان غيرايراني»، به راهنمايي دكتر ويدا شقاقي، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شهيد بهشتي، 1378، 192 ص.
2.2. ج. خواندن و درك مطلب
26. اسماعيلي، رضا، «تهيه و تدوين متون خواندن با تكيه بر آموزش نكتههاي فرهنگي»، به راهنمايي دكتر سيدمحمد ضياءحسيني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شهيد بهشتي، 1383.
27. تولمي، كبري، «نقش سؤال راهنما در تقويت مهارت خواندن (نحوة آموزش مهارت خواندن به فارسيآموزان)»، به راهنمايي دكتر سيدمحمد ضياءحسيني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شهيد بهشتي، 1379.
28. خراساني، مهسا، «تدوين متون برگزيدة نثر براي فارسيآموزان سطح پيشرفته»، به راهنمايي دكتر محمد خطيب، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه علامه طباطبايي، 1381.
29. رحمانيزاده، مريم، «نقش راهكارهاي ديداري (تصوير) در درك خواندن»، به راهنمايي دكتر سيدمحمد ضياءحسيني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شهيد بهشتي، 1380.
30. رضاييزدي، مريم، «استفاده از متنهاي ادبي فارسي براي آموزش زبان فارسي به غيرفارسيزبانان»، به راهنمايي دكتر سيدمحمد ضياءحسيني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شهيد بهشتي، 1380.
31. رهبر، اسماعيل، «تأثير ايجاز و اختصار در خواندن و درك مطلب فارسي»، به راهنمايي دكتر جلال رحيميان، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شيراز، 1381.
32. ساقريچيها، مهدي، «تهية متون درك مطلب خواندن براي سطح مقدماتي»، به راهنمايي دكتر سيدمحمد ضياءحسيني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شهيد بهشتي، 1379، 150 ص.
33. شاهدي، شهرزاد، «بررسي و تعبية ساز و كار تحليل متن براي متنهاي زبان فارسي براي خارجيان»، به راهنمايي دكتر عليرضا انوشيرواني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شيراز، 1380.
34. فرخ، پريسا، «بررسي تأثير سادهسازي متن بر درك مطلب خواندن»، به راهنمايي دكتر سيدمحمد ضياءحسيني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شهيد بهشتي، 1380.
35. قرباني، اميرعباس، «تهيه و تدوين متون درك مطلب خواندن براي فارسيآموزان خارجي سطح متوسط»، به راهنمايي دكتر منصور فهيم، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه علامه طباطبايي، 1381.
36. مثمر، مينا، «استفاده از داستان كوتاه فارسي در آموزش خواندن»، به راهنمايي دكتر حسين پاينده، كارشناسي ارشد آموزش فارسي، دانشگاه علامه طباطبايي، 1382.
37. مديري، ليلي، «بررسي تأثير خواندن گسترده در تقويت مهارت خواندن»، به راهنمايي دكتر سيدمحمد ضياءحسيني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شهيد بهشتي، 1378.
38. هاشمي، فرانك، «تهية متون فرهنگي خواندن براي زبانآموزان سطح متوسط غيرفارسيزبان»، به راهنمايي دكتر يحيي مدرسي، كارشناسي ارشد آموزش فارسي، دانشگاه علامه طباطبايي، 1379، 227 ص.
39. يميني، رومينا، «بررسي عوامل انسجام واژگاني در متون فارسي و تأثير آن بر درك مطلب زبانآموزان غيرفارسي زبان»، به راهنمايي دكتر ويدا شقاقي، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شهيد بهشتي، 1378، 142 ص.
2.2. د. مهارت نوشتاري
40. پروانه پريخاني، حسن، «بررسي خطاهاي نوشتاري دانشآموزان سطح متوسط ترك زبان در يادگيري زبان فارسي»، به راهنمايي دكتر مهدي نوروزي خياباني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه علامه طباطبايي، 1382.
41. رضازاده، پرويز، «آموزش مهارتهاي نوشتاري زبان فارسي»، به راهنمايي دكتر مهدي مشكوةالديني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه فردوسي مشهد، 1378، 187 ص.
42. فرهادي، محمد، «بررسي مشكلات نگارش فارسي دانشآموزان عربزبان جنوب ايران»، به راهنمايي دكتر لطفالله يارمحمدي، كارشناسي ارشد، آموزش زبان فارسي، دانشگاه شيراز، 1379، 82 ص.
43. فهيم نيا، فرزين، «مشكلات آموزش و يادگيري خط فارسي»، به راهنمايي دكتر يحيي مدرسي، كارشناسي ارشد زبانشناسي همگاني، پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي، 1381.
44. Afshari, Sayeh, "Teaching the Farsi Alphabet to Foreign Language Learners," Supervised by Dr. P. Birjandi, M.A. in T.E.F.L, Islamic Azad University: Tehran Central Branch, 2001.
45. Dorry, Valli, "The Problems and Possible Solutions of Teaching Persian Composition," Supervised by Dr. A.Riazi, M.A in Teaching Persian to Non-Native Persian Speakers, Shiraz University, 1999, 70 pp.
2.2. ه . واژهآموزي
46. آزادي. مهران، «بررسي اثربخشي سه الگوي راهبردي يادگيري لغات زبان فارسي»، به راهنمايي دكتر داريوش نوروزي، كارشناسي ارشد روانشناسي، دانشگاه علامه طباطبايي، 1379، 132 ص.
47. اخوانزاده، مريم، «آموزش واژههاي چندمعناي زبان فارسي»، به راهنمايي دكتر سيدمحمد ضياءحسيني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه علامه طباطبايي، 1378، 185 ص.
48. اشرفي، مريم، «تهيه متنهاي آموزش واژه بر اساس حوزههاي معنايي ويژة غيرفارسيزبانان سطح پيشرفته»، به راهنمايي دكتر جليل بانان صادقيان، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه علامه طباطبايي، 1380.
49. پناهي، ثريا، «فرآيند باهمآيي در زبان فارسي و نقش فرهنگ تركيبات باهمآيند در آموزش فارسي به غيرفارسيزبانان»، به راهنمايي دكتر مصطفي عاصي، كارشناسي ارشد زبانشناسي همگاني، پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي، 1379، 111 ص.
50. مجد، فاطمه، «باهمآييهاي خاص در زبان فارسي و آموزش آن به غيرفارسي زبانان انگليسيزبان»، به راهنمايي دكتر مهدي مشكوةالديني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه فردوسي مشهد، 1380.
51. نصر، محمدرضا، «تهيه و تدوين متنهاي آموزش واژگان فارسي بر اساس حوزههاي معنايي ويژة غيرفارسيزبانان سطح متوسط»، به راهنمايي دكتر سيدمحمد ضياءحسيني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شهيد بهشتي، 1379، 101 ص.
2.2. و. آموزش دستور
52. اسدي، روحي، «بررسي جملات مركب زبان فارسي و شيوة آموزش آنها به غيرفارسيزبانان»، به راهنمايي دكتر سيدمحمد ضياءحسيني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شهيد بهشتي، 1378، 237 ص.
53. پارسا، سيداحمد، «تحقيقي دربارة اثرات دو روش تدريس انتزاعي و تدريس در متن (روش جزء به كل و كل به جزء) بر ميزان يادگيري در درس دستور زبان فارسي»، به راهنمايي محمود طاووسي، كارشناسي ارشد زبان و ادبيات فارسي، دانشگاه شيراز، 1374، 109 ص.
54. خروشي، امير، «بررسي ويژگيهاي دستوري فعل در زبان فارسي و آموزش آن به سخنگويان انگليسيزبان»، به راهنمايي دكتر مهدي مشكوةالديني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه فردوسي مشهد، 1379.
55. خزائي، حسين، «بررسي زبانشناختي حروف اضافه ساده و گروه حروف اضافهاي در زبان فارسي و راهكارهاي آموزش آن»، به راهنمايي دكتر عليمحمد حقشناس، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شهيد بهشتي، 1383.
56. شايق، اعظم، «گزينش افعال اصطلاحي رايج در زبان فارسي معيار (با اهداف آموزشي) با توجه به سطح متوسط زبانآموزي»، به راهنمايي دكتر سيدمحمد ضياءحسيني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شهيد بهشتي، 1379، 90 ص.
57. محرم، مژگان، «فرهنگ تكزبانة اصطلاحات فعل زبان فارسي براي غيرفارسيزبانان (با اهداف آموزشي)»، به راهنمايي دكتر مهدي مشكوةالديني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه فردوسي مشهد، 1380، 446 ص.
58. نياوراني، حميرا، «بررسي ساختار كنايه در زبان فارسي و چگونگي آموزش آن به غيرفارسيزبانان»، به راهنمايي دكتر سيدمحمد ضياءحسيني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شهيد بهشتي، 1382.
59. Enjavienezhad, Maryam, "Semantic Deviation in Persian Nonverbal Compounds and their Learning Problems for Non-Native Speakers of Persian," Supervised by Dr. L. Yarmohammadi M.A. in Teaching Persian to Non-Native Persian Speakers, Shiraz University 2000, 165 pp.
2.3. بررسي مقابلهاي و تحليل خطا
60. احمديان، احمد، «بررسي خطاهاي زباني در نوشتاري دانشآموزان فارسيآموز كردزبان مهاباد در سطح متوسط»، به راهنمايي دكتر فهيمه معرفت، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه علامه طباطبايي، 1383.
61. اصلاني ملايري، حميرا، «مقايسة قيد در زبانهاي فارسي و انگليسي و بررسي مشكلات انگليسيزبانان در فراگيري قيدهاي زبان فارسي»، به راهنمايي دكتر سيدمحمد ضياءحسيني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شهيد بهشتي، 1379.
62. برقي مستانآباد، اسماعيل، «بررسي مشكلات آذربايجاني زبانها به هنگام يادگيري زبان فارسي»،به راهنمايي دكتر يدالله ثمره، كارشناسي ارشد زبانشناسي همگاني، دانشگاه تهران، 1374، 381 ص.
63. بقايي، نسرين، «آموزش زبان فارسي به عربزبانان»، به راهنمايي دكتر نادر جهانگيري، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه فردوسي مشهد، 1378، 505 ص.
64. جامهبزرگي ظفرآبادي، افروز، «يادگيري زبان بيگانه و روند و مسائل و مشكلات آموزش زبان فارسي به فرانسويزبانان»، به راهنمايي دكتر جلال رحيميان، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شيراز، 1381،
65. حسينيكيا، اكبر، «بررسي مقابلهاي عامل زبان در فعل فارسي و آلماني و پيشبيني خطاهاي فارسيآموزان آلمانيزبان»، به راهنمايي دكتر سيدمحمد ضياءحسيني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شهيد بهشتي، 1381.
66. دارابي، خسرو، «بررسي مشكلات آوايي گويشوارن كردزبان كرمانشاهي در يادگيري زبان فارسي»، به راهنمايي دكتر سيدمحمد ضياءحسيني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شهيد بهشتي، 1379.
67. دباغي مرند، رضا، «بررسي تطبيقي عامل زبان در ساخت فعل فارسي و تركي آذري (تأثير بررسي تطبيقي زمانها در آموزش فارسي به تركزبانان)»، به راهنمايي دكتر سيدمحمد ضياءحسيني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شهيد بهشتي، 1376، 130 ص.
68. ستاري گلباغي، مرادعلي، «تحليل خطاهاي واژگاني لكزبانان در يادگيري و كاربرد زبان فارسي»، به راهنمايي دكتر محمد دبيرمقدم، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه علامه طباطبايي، 1380.
69. سرهنگيان، حميد، «مقايسة زبان فارسي و آذربايجاني و بررسي مشكلات ناشي از برخورد اين زبانها (براي آموزندة آذربايجاني)»، به راهنمايي دكتر يحيي ماهيار نوايي، دكتري زبانشناسي همگاني، دانشگاه تهران، 1350، 186 ص.
70. سليماني عمرويي، اشرف، «بررسي مشكلات عربزبانها در يادگيري تلفظ زبان فارسي با عنايت به كاربردهاي آموزشي آن»، به راهنمايي دكتر لطفالله يارمحمدي، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شيراز، 1379، 139 ص.
71. قرهبايي، نوراحمد، «بررسي مقابلهاي آواهاي زبان فارسي و تركمني و تأثير آن در مهارت شنيدن»، به راهنمايي دكتر مجتبي منشيزاده، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شهيد بهشتي، 1383.
72. قوامي، سيدعلي، «آموزش زبان فارسي محاورهاي (تهراني) به خارجيان انگليسيزبان و چگونگي برخورد اين دو زبان»، به راهنمايي دكتر معصومه قريب، كارشناسي ارشد زبانشناسي همگاني، دانشگاه تهران، 1358، 97 ص.
73. كامراني، عبدالرضا، «بررسي مشكلات آموزش زبان فارسي به كودكان دوزبانة ترك»، به راهنمايي دكتر محمدتقي طيب، كارشناسي ارشد زبانشناسي همگاني، دانشگاه اصفهان، 1374، 67 ص.
74. محمدي، عثمان، «بررسي مشكلات كودكان كردزبان در يادگيري زبان فارسي»، به راهنمايي دكتر محمدتقي طيب، كارشناسي ارشد زبانشناسي همگاني، دانشگاه اصفهان، 1378، 84 ص.
75. ميردهقان، مهينناز، «آموزش زبان فارسي به اردوزبانان و زبان اردو به فارسيزبانان به راهنمايي»، دكتر مهدي مشكوةالديني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه فردوسي مشهد، 1378، 480 ص.
76. ميرعربشاهي، اشرفالسادات، «بررسي زبان مياني جمعي از فارسيآموزان انگليسيزبان»، به راهنمايي دكتر سيدمحمد ضياءحسيني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه علامه طباطبايي، 1378، 214 ص.
77. تقوي، حسين، «مقابلة زمانها و بررسي نتايج كاربردي و نظري آن در دو زبان فارسي و انگليسي»، به راهنمايي دكتر مهدي مشكوةالديني، كارشناسي ارشد زبانشناسي همگاني، دانشگاه فردوسي مشهد، 1373، 289 ص.
78. نوذريان، حميد، «بررسي مقابلهاي پديدة نفي در زبان فارسي و انگليسي و چگونگي آموزش آن به فراگيران انگليسيزبان»، به راهنمايي دكتر سيدمحمد ضياءحسيني، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شهيد بهشتي، 1379.
2.4. تدوين يا نقد مجموعههاي آموزشي
79. استادزاده، زهرا، «ارزيابي كتب آموزش زبان فارسي به غيرفارسيزبانان»، به راهنمايي دكتر جليل بانان صادقيان، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه علامه طباطبايي، 1378، 216 ص.
80. جعفرزاده، زهرا، «راهكارهايي مشخص در تهية مواد درسي مقدماتي و متوسط در آموزش زبان فارسي به ديگرزبانان با تحليل و تدوين متن نمونه»، به راهنمايي دكتر لطفالله يارمحمدي، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شيراز، 1381.
81. خبيري، ستاره، «مطالعه و تحليل متني و بررسي كتابهاي آموزش زبان فارسي (آزفا)»، به راهنمايي دكتر لطفالله يارمحمدي، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شهيد شيراز، 1378، 96 ص.
82. روحي مقدم، مهرداد، «تهيه و تدوين مطالب درسي براي آموزش همزمان مهارتها به شيوة ارتباطي براي فارسيآموزان سطح متوسط»، به راهنمايي دكتر مجتبي منشيزاده، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شهيد بهشتي، 1383.
83. رئيس فيروزه، منيژه، « خودآموز زبان فارسي براي بيگانگان بر اساس روش كتاب Deutsche Sprachlehr fur Auslander »، به راهنمايي دكتر هرمز ميلانيان، كارشناسي ارشد زبانشناسي همگاني، دانشگاه تهران، 1354، 270 ص.
84. غفاريمهر، مهرخ، «بررسي دو مجموعة آموزشي "آزفا" و "فارسي بياموزيم" از ديدگاه نقشگرايي»، به راهنمايي دكتر محمد دبيرمقدم، كارشناسي ارشد آموزش زبان فارسي، دانشگاه شهيد بهشتي، 1383.
85. كريمي حقيقي، سيمين، «خودآموز زبان فارسي براي بيگانگان براساس روش كتاب Deutsche Sprachlehr fur Auslander (2) »، به راهنمايي دكتر هرمز ميلانيان، كارشناسي ارشد زبانشناسي همگاني، دانشگاه تهران، 1355، 342 ص.
86. يلوح، رشيد، «توصيف كتابهاي آموزش زبان فارسي به عربزبانها»، به راهنمايي دكتر محمد دانشگر، كارشناسي ارشد زبان و ادبيات فارسي، دانشگاه تربيت مدرس، 1381، 108 ص.
87. Hejazi, Sepideh, "Developing a Text Book for Teaching Farsi to the English Speaking Iranian Abroad Intermadiate Level", Supervised by Dr. P. Birjandi, M.A. in T.E.F.L, Islamic Azad University: Tehran Central Branch, 2001.
3. جمعبندي
با نگرشي كلي به پژوهشهايي كه تاكنون در زمينة آموزش زبان فارسي به خارجيان در قالب پاياننامههاي تحصيلي صورت پذيرفته است، ميتوان گفت كه با وجود محدوديت و پراكندگي پژوهشهاي اين عرصه تا پيش از دهة 1370 شمسي، شواهد گوياي آن است كه اين روند مطالعاتي در خلال دهة گذشته، از نظر كمي و كيفي، به طور چشمگيري رو به بهبود داشته است؛ اطلاعات كامل ارائه شده در مجموعة حاضر نيز مؤيد اين ادعاست. در فاصلة 1350 تا 1370 مجموعاً شش پاياننامه در اين زمينه در گروههاي آموزشي ذيربط ارائه شده، حال آن كه بر اساس آمار موجود، اين رقم در سالهاي 1371 تا 1383 به بيش از هشتاد رساله رسيده است.
نتايج تحليل آماري ـ موضوعي اطلاعات مندرج نشان ميدهد كه مطالعات مربوط به آموزش مهارتها با 43 مورد در صدر پژوهشهاي معرفي شده قرار داشته و پس از آن به ترتيب، بررسي مقابلهاي زبانها (نوزده مورد)، كليات شامل مطالعات نظري و... (شانزده مورد) و تهيه يا نقد مجموعههاي آموزشي (نه مورد) هر يك در درجههاي بعدي قرار دارند. در بخش آموزش مهارتها نيز، پس از مهارت خواندن، به ترتيب پژوهشهاي مربوط به آموزش دستور زبان فارسي، واژهآموزي، مهارت نوشتاري، مهارت شنيداري و نهايتاً مهارت گفتاري قرار ميگيرد كه اين خود مبين ضرورت توجه بيشتر به مطالعه بر روي مهارتهاي گفتاري و شنيداري زبان فارسي است. اين مطالعات، به ترتيب بسامد وقوع، در رشتههاي آموزش زبان فارسي به غيرفارسيزبانان، زبانشناسي همگاني، زبان و ادبيات فارسي، آموزش زبان انگليسي و روانشناسي به انجام رسيده است. از نه دانشگاه دولتي و آزاد مذكور، دانشگاه علامه طباطبايي با 26 مورد بيشترين تعداد رساله را در اين حوزه به خود اختصاص داده، سپس دانشگاههاي شهيد بهشتي (24 مورد)، شيراز (دوازده مورد)، تهران (ده مورد) و فردوسي مشهد (هفت مورد) به ترتيب در رتبههاي بعدي قرار ميگيرند. همچنين از ميان استادان دانشگاههاي مورد نظر، به ترتيب آقايان دكتر سيدمحمد ضياءحسيني، دكتر جليل بانان صادقيان، دكتر لطفالله يارمحمدي و دكتر مهدي مشكوةالديني نسبت به راهنمايي رسالههاي اين حوزه، ابراز علاقه بيشتري نشان دادهاند.
شايان ذكر است كه در گردآوري اين اطلاعات، توجه پژوهنده صرفاً به مطالعاتي معطوف بوده كه به آموزش زبان فارسي به عنوان زبان دوم/خارجي نگريسته شده است. نكتة قابل توجه ديگر اين كه بخش عمدهاي از پاياننامههاي رشتة آموزش زبان فارسي به غيرفارسي زبانان به موضوعات زبانشناختي خارج از حوزة آموزش زبان اختصاص يافته است كه ضرورت دارد در مطالعات آتي با جهتگيري بيشتري به سمت موضوعات آموزشي سوق يابد.
پانوشت:
1- دانشگاه بيرجند
2- طرح پژوهشي گردآوري و چكيده نويسي پايان نامه هاي زبان شناختي دانشگاه هاي دولتي و آزاد كشورف معاونت پژوهشي دانشگاه بيرجند، 1382.
3- مراكز آموزش عالي مورد نظر عبارت اند از: پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي، دانشگاه اصفهان، تربيت مدرس، تهران، شهيد بهشتي، شيراز، علامه طباطبائي، فردوسي مشهد، و آزاد اسلامي داحد تهران مركز.
|
|
| |
|
|
| |
نظر دهيد::(3 نظر) |
|
|
|
|
|
|
